Subsidie Spotlight: capaciteitsmiddelen onderwijs

In tal van Vlaamse steden en gemeenten staat de schoolcapaciteit al jaren onder druk. Demografische groei, verschuivingen in leerlingenstromen en verouderde infrastructuur zorgen ervoor dat het aantal beschikbare plaatsen steeds moeilijker gelijke tred houdt met de vraag. Om daar structureel op in te spelen, maakt de Vlaamse Regering via AGION opnieuw capaciteitsmiddelen vrij. Voor 2026 gaat het om een budget van 60 miljoen euro.

School- en centrumbesturen van het gewoon basisonderwijs, het gewoon secundair onderwijs en het buitengewoon onderwijs kunnen een aanvraag indienen tot en met 16 november 2026 om 12 uur.

Waarom is deze oproep interessant voor jouw school of bestuur?

De oproep richt zich op een concreet en urgent probleem: te weinig plaatsen of plaatsen die dreigen te verdwijnen. Wie nu investeert in uitbreiding of renovatie, kan rekenen op steun tot 70% voor basisonderwijs of zelfs 100% voor gemeenschapsonderwijs.

Maar er is meer dan de subsidie alleen. Geselecteerde projecten krijgen ook een plaats in de capaciteitsmonitor en dragen bij aan een bredere onderwijspolitieke agenda rond inclusie, toegankelijkheid en duurzaamheid. Een goed dossier is dus meer dan een bouwaanvraag: het is een statement over hoe jouw school de toekomst wil aanpakken.

Wat komt in aanmerking?

Projecten moeten bijdragen aan één van de volgende doelstellingen:

• Extra plaatsen creëren voor leerlingen in het Nederlandstalig leerplichtonderwijs in het Vlaams Gewest of het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
  
  
• Bedreigde plaatsen behouden: dat zijn bestaande plaatsen die tegen schooljaar 2030–2031 dreigen te verdwijnen, bijvoorbeeld door de slechte staat van een gebouw of het tijdelijke karakter van de huidige infrastructuur.

In elk project kunnen plaatsen worden voorzien voor leerlingen zowel mét als zonder een IAC-verslag (opleidingsvormen 1, 2 en 3) of OV4-verslag (opleidingsvorm 4). Zo sluit de oproep aan op de evolutie naar meer inclusief onderwijs.

De oproep legt bijzondere nadruk op:

• gewoon basisonderwijs en gewoon secundair onderwijs
  
  
• buitengewoon onderwijs
  
  
• TSO, BSO en de B-stroom van de eerste graad, waar de vraag naar plaatsen snel stijgt
  
  
• relatief snel realiseerbare projecten, zoals het toegankelijk maken of aanpassen van bestaande infrastructuur

Hoeveel subsidie is er mogelijk?

De berekening gebeurt op basis van de kostprijs inclusief 6% btw en een forfait van 10% voor algemene kosten. De ingediende kostenraming geldt als basis voor het toegekende subsidiebedrag en dat bedrag wordt later niet automatisch verhoogd, ook niet bij prijsstijgingen of hogere uitvoeringskosten. Een realistische en goed onderbouwde raming is dus cruciaal.

Dubbele financiering is niet toegestaan. AGION en de centrale diensten van het GO! wisselen informatie uit om dit te voorkomen.

Vier vragen om je kansen te toetsen

1. Staat jouw gemeente of zone in de capaciteitsmonitor met een erkend tekort? Zonder voldoende nood wordt het dossier al in stap 1 afgewezen.
   
   
2. Zijn de werken realistisch te starten vóór november 2030? De snelheid van realisatie weegt door in de selectie en is een harde eis na toekenning.
   
   
3. Is de kostenraming realistisch en volledig onderbouwd? Het bedrag ligt na toekenning vast, ook als de bouwkosten stijgen.
   
   
4. Zijn alle verplichte documenten volledig ingevuld? Een onvolledige aanvraag is onontvankelijk, ongeacht de inhoudelijke kwaliteit.

Praktische checklist: waar moet je nu al mee starten?

De deadline is 16 november 2026 om 12 uur, maar een sterk dossier vraagt voorbereiding. Zeker de scorematrices en de kostenraming vereisen inhoudelijk werk. Start vandaag met:

Capaciteitsnood in kaart brengen

• Staat jouw gemeente of onderwijszone in de capaciteitsmonitor 2024 vermeld met een significant tekort?
  
  
• Gaat het om nieuwe plaatsen of om bedreigde bestaande plaatsen?
  
  
• Voor welk onderwijsniveau en eventueel welke onderwijsvorm of welk type?

De drie verplichte documenten voorbereiden

• Het modelformulier: projectomschrijving, kostenraming, timing en motiveringsnota
  
  
• Het verzameldocument: overzicht van alle relevante gegevens
  
  
• De scorematrix(ces): voor basisonderwijs en/of secundair onderwijs, en apart voor leerlingen met of zonder IAC- of OV4-verslag
  
  

Elk document bevat een ingebouwde toelichting. Download ze tijdig van de AGION-website en werk ze stap voor stap in.

1. Kostenraming zorgvuldig onderbouwen
   
   Het toegekende bedrag wordt niet automatisch aangepast bij prijsstijgingen. Laat de raming opstellen door een architect of studiebureau en houd rekening met de 6% btw en het forfait van 10% voor algemene kosten.
   
   
2. Rekening houden met de selectiecriteria
   
   De snelheid van realisatie en de gemiddelde kostprijs per plaats wegen mee in de selectie. Een project dat snel uitvoerbaar is en efficiënt omgaat met middelen, scoort beter, zelfs bij gelijke nood.
   
   
3. Interne goedkeuringen tijdig regelen
   
   De aanvraag moet ondertekend zijn door de wettelijke vertegenwoordiger(s) of een gevolmachtigde van het school- of centrumbestuur. Plan dit op tijd in.

Meer weten of zelf aanvragen?

Alle info vind je in Subsidiemanager of op de website van AGION.